خواص فیزیکی عنصر ید
عدد اتمی: ۵۳
جرم اتمی: ۱۲۶٫۹۰۴۴۷
نقطه ذوب: C° ۱۱۳٫۵
نقطه جوش: C° ۱۸۵٫۴
شعاع اتمی: Å ۱٫۳۲
ظرفیت: ۱٬۵٬۷
رنگ: بنفش-خاکستری تیره شفاف
حالت استاندارد: جامد
نام گروه: ۱۷
ویژگی‌های شیمیایی
واکنش‌پذیری ید از دیگر هالوژن‌ها کمتر و الکترون‌دهنده ترین هالوژن نا فلز است. ید کمیاب‌ترین هالوژن غیر رادیو اکتیو در طبیعت است و کلر فراوان‌ترین و ارزان‌ترین هالوژن. عمدتاً هالوژن‌ها به خاطر انحلال پذیری بسیار زیاد در آب، در آب دریا بیشتر از خشکی یافت می‌شوند.
ید عنصر جامد درخشانی به رنگ آبی مایل به سیاه است؛ که در دمای استاندارد به بخاری بنفش رنگ و بدبو و بسیار سمی تبدیل می‌شود. کار کردن با عنصر یُد بدون محافظت خطرناک است. ید به راحتی در کلروفرم، کربن تتراکلرید یا کربن دی‌سولفید حل شده و محلول‌های ارغوانی رنگی به وجود می‌آورد. ید به مقدار کمی در آب قابل حل است. حل شدن ید در حلال‌های غیر قطبی مثل CS2 و CCl4 محلول را به رنگ بنفش و حلال‌های قطبی مثل آب و الکل آن را به رنگ قهوه ای درمی‌آورد. یُد آزاد در ترکیب با محلول نشاسته به رنگ آبی سیر در می‌آید.
ید علاقه زیادی به ایجاد زنجیرهایی با خود دارد و از این خاصیت در ترکیبات آلی که حاوی ید هستند به عنوان کاتالیزور استفاده می‌شود.
کشف
ید (بر گرفته از واژه یونانی iodes به معنی بنفش) در سال ۱۸۱۱ توسط Barnard Courtois از نوعی سنگ رسوبی کشف شد.
رنگ و برخی خصوصیات
ید جامد به رنگ آبی و مشکی است و دارای براقیت فلزی است. در دما و فشارهای معمولی ، ید در گاز بنفش خود تصعید می شود ، بنابراین شکل مایع دیده نمی شود. رنگ ید از روندی که در هالوژن ها مشاهده می شود پیروی می کند: وقتی به سمت پایین گروه جدول تناوبی پایین می آیید ، به تدریج تیره تر به نظر می رسند. این روند به این دلیل اتفاق می افتد که طول موج های نور جذب شده توسط عناصر به دلیل رفتار الکترون ها افزایش می یابد. ید در آب کمی محلول و در حلال های غیر قطبی محلول تر است. نقطه ذوب و نقطه جوش آن بالاترین میزان هالوژن است. پیوند بین اتم ها در مولکول دیاتومیک ضعیف ترین در گروه عناصر است.
ایزوتوپ‌ها
برای ید ۳۰ ایزوتوپ وجود دارد که تنها یکی از آن‌ها ید-۱۳۷ پایدار است. با این همه ایزوتوپ‌های رادیواکتیو ید کاربردهای وسیعی دارند. ایزوتوپ پرتوزای دست‌ساز ید-۱۳۱ (ساطع‌کننده پرتوی بتا) که دارای نیمه‌عمر ۸ روز است برای درمان سرطان و دیگر بیماری‌های غده تیروئید استفاده می‌شود.
ید-۱۲۹ با نیمه عمر ۱۷ میلیون سال محصولی از پراش زنون-۱۲۹ در جو زمین یا واپاشی اورانیم-۲۳۸ است. چون اورانیم-۲۳۸ در هنگام فعالیت‌های مربوط به انرژی هسته‌ای تولید می‌شود، وجود آن (به نسبت ید-۱۲۹) می‌تواند فعالیت‌های در حال انجام در هر مکان را مشخص کند. به همین علت از ید-۱۲۹ در مطالعات آب باران بعد از فاجعه چرنوبیل استفاده شد. همچنین به عنوان ردیاب آب‌های زیرزمینی و نشان‌دهنده پراکندگی فضولات در محیط زیست استفاده می‌شود. سایر کاربردها ممکن است به وسیلهٔ تولید ید-۱۲۹ در پوسته زمین از طریق تعدادی مکانیسم فروپاشی مختل شود.
ید-۱۲۹ از جهات زیادی شبیه کلرین-۳۶ است. کلرین-۳۶ هالوژنی قابل حل و نسبتاً واکنش‌ناپذیر است که بیشتر به صورت آنیون non-sorbing یافت شده و به وسیلهٔ واکنش‌های کیهان‌زاد، حرارت اتمی و ثابت تولید می‌شود. در مطالعات آب‌شناسی، چگاله‌های ید-۱۲۹ معمولاً به صورت نسبت ید-۱۲۹ به مقدار کلی ید گزارش می‌شود (که عملاً ید-۱۲۷ است). چون نسبت‌های کلرین-۳۶ به کلرین، ید-۱۲۹ به ید در طبیعت تقریباً کم (۱۴–۱۰ تا ۱۰–۱۰) است اوج حرارت اتمی ید-۱۲۹ به ید در طول دهه ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ تقریباً به ۷–۱۰ رسید. تفاوت ید-۱۲۹ با کلرین-۳۶ در نیمه‌عمر طولانی‌تر و به شدت زیست‌گرا (Biophilic) بودن آن است.
معمول‌ترین ترکیبات ید یدیدهای سدیم و پتاسیم (KI) و یدیت‌ها (KIO3) هستند.